SIDEBAR
»
S
I
D
E
B
A
R
«
Lectura do abecedario latino
Out 6th, 2013 by Fendetestas

Picando nesta práctica de lectura podedes prepararvos para a proba oral.

Aquí vedes os exercicios de lectura do libro para os que non o teñades aínda.

Latín I Ed. Rodeira-Edebé páx.11

Para practicardes as nocións explicadas en clase, seguide estes enlaces:

Agora vai a este libro ben antigo e le as páxinas 19 a 21 se non o podes ler ou descargar, telo aquí tamén. Outra versión parecida e resumida podes vela neste enlace. Nelas lerás como se explicaba a lectura do latín. Quero que fagas o seguinte:

  1. Fíxate nas diferenzas con respecto ao que explicamos na clase e anótaas.
  2. Xa sabes que, alén da pronunciación clásica, existen outras pronunciacións chamadas “nacionais” adaptadas ao idioma materno. Tendo en conta as diferencias que aparecen no libro con respecto ao que ti sabes, intenta deducir a que país ou cultura pode corresponder.
  3. Busca en internet (por exemplo, en youtube, vimeo, etc) vídeos con exemplos e exercicios de lectura en latín e anota os enlaces. Ou mellor aínda, grava o teu propio vídeo  e súbeo. Terá máis valor, claro!

Escribe estas tres cuestións nun documento e envíamas nun correo electrónico para poder sumarche a nota correspondente… Eu contestareiche cando os teña todos facendo as correccións e anotacións oportunas e xuntándoche a cualificación.

Números romanos
Feb 20th, 2013 by Fendetestas

A orixe dos números é incerta, aínda que, para sermos exactos habería que falar de algarismos, cifras ou díxitos. Sabemos que se comezaron a escribir antes ca as letras, acompañados polos ideogramas dos elementos que se precisaba contar.

Inventáronse, ao igual que a escritura, en Sumeria, no territorio que hoxe ocupa Irak, pola necesidade administrativa de rexistrar por escrito os pagos, ventas e actividades mercantís.

Comezou usándose un sistema de base decimal, xa que son dez os dedos das mans que se utilizan para contar. Noutras culturas empregouse un sistema fundado no número vinte (utilizaban tamén as dedas). Por exemplo, o éuscaro, no que temos hogei ‘vinte’, hogeita hamar ‘vinte e dez’, berrogei ‘dous vintes’, berrogeita hamar ‘dous vintes e dez’ e en francés, aínda se di quatre-vingts (catro vintes) para o número 80. Pero non son os únicos sistemas numéricos… pensa, se non, en como contamos nós aínda os ovos, os pasteis, a vaixela, etc.

O caso é que o sistema de numeración romano fundábase no número 5, se cadra por influencia dos pobos preindoeuropeos e por usar, claro está, unha soa man para contar.

A forma que coñecemos destas cifras foi asimilada á de algunhas letras do abecedario e iso fai que o sistema sexa sinxelo de aprender posto que só utiliza estes sete símbolos: 

I V X L C D M
1 5 10 50 100 500 1000

Xa que logo, o número un non tería nada que ver coa letra I e, se non ‘e vero, ‘e ben trovato que a unidade estaría representada por un dedo ou unha marca vertical e así sucesivamente ata o 4. O cinco sería entón a man aberta (V) e a suma das dúas mans tería a forma da X. Máis difícil sería explicar o resto das cifras…

O máis probábel é que os romanos adaptasen algunha das letras do alfabeto grego que non utilizaron para o seu abecedario, aproveitando a coxuntura de que C é a inicial de centum M, de mille.

A norma xeral era escribir esas cifras de forma que non se repetisen máis de cinco veces (I, II, III, IIII) como corresponde a un sistema decimal con base cinco (biquinario). Así, 24 escribíase XXIIII, 54 sería LIIII como pode verse na porta correspondente do Coliseo romano:

Deste xeito, non tería importancia a orde na que se escribisen as cifras xa que o sistema consistía en sumar os díxitos: 18 = XVIII ou XIIIV ou VXIII, etc. Trátase dun sistema aditivo e non posicional como o que usamos hoxe. Pronto, e para evitar confusións, tendeuse a colocar xuntas as cifras iguais, poñendo as meirandes á esquerda, e deixando á dereita as máis pequenas: 66 sería LXVI, é dicir, 50+10+5+1.

Co tempo xurdiu a necesidade de abreviar o sistema, especialmente para o uso epigráfico: non é o mesmo gravar na pedra catro símbolos (IIII) que dous (IV). Desta maneira, unha cifra menor colocada á dereita, suma, pero colocada á esquerda, resta. Así, VI, sería 5+1 (6), mentres que IV, sería 5-1(4). En contrapartida hai que considerar, non só o valor dos símbolos, senón tamén, a súa posición. Esta novidade fai que un número como 1999 pase de dezaseis símbolos (MDCCCCLXXXXVIIII) a só sete (MCMXCIX).

Con todo, as posibilidades de resta, limítanse ás cifras que inclúen o catro e o nove.

IV IX XL XC CD CM
4 9 40 90 400 900

 

PROPOSTAS DE INVESTIGACIÓN

  • Explica a etimoloxía das seguintes palabras: número, cifra, algarismo, díxito.
  • Atopa outros sistemas de numeración con base distinta da decimal.
  • Para que se seguen a usar as cifras romanas hoxe en día? Busca exemplos na rede.
  • De onde proceden as cifras chamadas arábigas que usamos hoxe e cando foron introducidas?
  • Localiza países ou culturas que utilicen hoxe en día un sistema de numeración con cifras diferentes das nosas.

FONTES

Tedes varios sitios en internet para practicardes a numeración romana:

Xeroglífico en grego
Feb 13th, 2012 by Fendetestas

Vistas as fotos das protestas de onte en Atenas… quen pode resolver este xeroglífico en grego?

Reparade nos seguintes elementos:

Cruz gamada con reminiscencias ao nacismo no escudo de Europa e o que parece un euro seguidode números… romanos?

  1. Con que letra do alfabeto a relacionas?
  2. En que culturas podes atopar representacións deste símbolo?
  3. Por que o nacismo adoptou este emblema e que significado tiña?
  4. €XI: por onde van os tiros deste “xeroglífico”?…

Dúas pistas: NON é o que parece e é máis MODERNO do que pensas.

 

 

Alfabeto cirílico
Xan 27th, 2010 by Fendetestas

Dende Historia na Lama chegades aquí na procura de información sobre o alfabeto cirílico e sobre a grafía do ruso. Se cadra vos preguntaredes que ten que ver o ruso con este blogue do mundo latino e grego. Xa veredes…

A lingua rusa pertence á rama eslava da familia de linguas indoeuropeas e, como podedes ver neste cadro, o ruso é unha lingua curmá do galego, xa que teñen devanceiros comúns: o eslavo e o latín, porén, como puidestes ir descubrindo na vosa procura de datos parece que non teñan nada que ver, pero iso ocorre porque só nos fixamos no aspecto externo, é dicir, no sistema de escritura que utilizan. As linguas latinas (e moitas outras) utilizan o abecedario latino e o ruso utiliza o chamado cirílico.

Se cadra, xa descubristes a orixe deste sistema de escritura. O sistema alfabético, é dicir, o que utiliza un símbolo para representar -máis ou menos- un son, naceu en Fenicia, na costa oriental do Mediterráneo, onde hoxe en día están Líbano e Israel e onde evolucionou cara á escritura árabe e hebrea, dúas linguas irmás (para dous pobos enfrontados).

Os comerciantes fenicios, levaron consigo tamén a súa escritura e esta foi agromando nas costas de Grecia na que deu orixe aos alfabetos gregos. Mirade este cadro comparativo coa forma das letras que naceron, ao fin e ao cabo, dos xeroglíficos exipcios.

Neste vídeo veredes como se supón que foi a evolución dos signos:

Este alfabeto grego, que tamén viaxou ata á península itálica cunha parada na cultura etrusca, foi o escollido, no século IX, polos monxes Cirilo e Metodio para, no seu labor misioneiro difundir as escrituras sagradas entre o pobo eslavo. Adaptaron as letras gregas, a súa lingua de formación e estudo, á fonética do antigo eslavo, que era a súa lingua materna. É o chamado alfabeto glagolítico, no que se basea o cirílico e do cal procede o actual alfabeto ruso. Na Galipedia podedes ler máis polo miúdo toda esta historia.

E aquí estamos. A cuestión que debedes resolver é o significado destas palabras:

  • Союз Советских Социалистических Республик
  • Владимир Ильич Ульянов (Ленин)

Primeiro unhas pistas gráficas…

Estas letras que se parecen aos ces e pes do noso abecedario latino, en realidade non teñen nada que ver con elas. Chegou o momento de comprobar se sodes quen de ler o alfabeto cirílico utilizando as correspondencias desta táboa:

Só tedes que substituír cada letra pola súa pronunciación aproximada para poder entender o que di. Tamén, se vos atascades, sempre está a posibilidade de recorrer a esta axudiña… pero é menos divertido e tes menos que discorrer, co cal non terás o privilexio de facerte máis intelixente.

E xa para rematar cun toque clásico, reparade na etimoloxía da palabra Tsar (царь), relacionada tamén co alemán Káiser, dato que podedes incluír na vosa webquest.

Escribir en grego no ordenador
Nov 11th, 2009 by Fendetestas

Hai moitas formas de escribir no ordenador co alfabeto grego e basta con que busquedes en google para o comprobar. Unha opción é a que vos propoño. Necesitades instalar no voso ordenador a fonte Sgreek. Podédela descargar aquí e gardala no escritorio, por exemplo.

Despois vas a:

INICIO > (Configuración >) Panel de Control > Fontes

No cadro que se abre aparecerán as fontes que tes instaladas. Agora só tes que arrastrar a fonte dende o escritorio a esta ventana e listo. Xa podes escribir en grego con acentos, espíritos e iotas subscritas utilizando este teclado de mostra. Ten en conta que os acentos e espíritos escríbense despois da letra que o leva.

E ten paciencia… que ninguén naceu aprendido.

Outra opción para usar o alfabeto no ordenador é a seguinte, sempre que teñas instalado windows XP ou posteriores. Pulsas en INICIO e escolles panel de control (no modo vista por categorías se é que non está), opcións rexionais, idioma, data e hora e aí configuración rexional e  de idioma. Dentro deste apartado escolles idiomas e dentro de idiomas detalles e dentro de detalles agregar. Aparecerán dous apartados :

a) idioma de dispositivo de entrada e escolles grego; posteriormente pasas a

b) distribución de teclado/IME escollendo grego politónico e o resto é aceptar. Engadiches fontes unicode ao teu ordenador e polo tanto recoñecerá os caracteres gregos. Debes apagar o ordenador para instalalo.

Para cambiar dun idioma a outro podes premer ALT+MAIÚSCULA ou instalar na barra de ferramentas co botón dereito a barra de idioma e así ves que idioma estás a utilizar (mira as imaxes de abaixo). Cando queiras escribir en grego escolle a fonte palatino lynotipe.

Dibujo 1

Dibujo 2

Dibujo 3

Máis información e posibilidades en:

Ler e escribir en grego
Out 6th, 2009 by Fendetestas

Xa coñecemos o alfabeto e estamos practicando a lectura.

Imos facer algúns exercicios de lectura para repasar o que estivemos vendo estes días en clase.

Primeiro un vídeo coa pronunciación e forma das letras:

1º Sinalade as letras que pronuncia ou escribe distinto a como nós explicamos na clase.

Recuperamos un vídeo que xa vimos o curso pasado, trátase dunha clase de grego clásico, o que nós estudamos, pero para nenos e nenas gregas.

2º Fixádevos en como pronuncian algunhas letras e escribide nos comentarios as diferencias co grego clásico.  As letras nas que quero que vos fixedes son as seguintes:

  • χ     χαὶρετε         ola!
  • οι   φίλοι              amigos
  • γ     Γεωργία       Xeorxia
  • ὑ     ὑπὸ              debaixo
  • η    μήτηρ           mai
  • αι   καὶ                  e
  • ἁ    ἅλς                 mar
  • ει    εἶ                    ti es

Aquí, e tamén na Wikipedia, podedes consultar unhas breves nocións de grego moderno para manexarvos cando viaxedes a Grecia e para compara co que aprenderemos na clase.

4º E xa, para preparárdevos perfectamente e como sabemos que nos siguen dende Burela, imos aproveitar estas prácticas de lectura publicadas na web do IES Monte Castelo.

Clase de grego
Abr 21st, 2009 by Fendetestas

Clase de grego para nenos e nenas

Imos ver un vídeo dunha clase de grego clásico, o que nos estudamos, pero para nenos e nenas gregas.

[kml_flashembed movie="http://www.youtube.com/v/IdUlC4sS1Qg" width="425" height="350" wmode="transparent" /]

Dúas cousas: primeiro traducirdes e segundo fixarvos na pronuncia, que diferenzas observades con respecto a como pronunciamos nós?

»  Substance:WordPress   »  Style:Ahren Ahimsa